Postür Ortezleri

Postür Ortezleri

Postür ortezleri (dik duruş ve kifoz korseleri), omuzları geriye çekerek, sırt ve göğüs omurlarındaki aşırı öne eğikliği (kifoz / kamburluk) düzeltmek, kürek kemiklerini (scapula) anatomik hizada tutmak ve omurgaya binen yükü dengeli dağıtmak amacıyla kullanılan destek sistemleridir. Masa başı çalışanlarda görülen duruş bozuklukları, postural kifoz, sırt kas yetersizlikleri, osteoporoza bağlı sırt ağrıları ve hafif seviyeli omurga eğriliklerinde kas hafızasını eğitmek ve dik duruş alışkanlığı kazandırmak amacıyla uygulanır.

Her postür ortezi aynı yapıda tasarlanmaz. Kullanıcının klinik durumu, kifoz derecesi, sırt kas gücü, günlük kullanım süresi, yaş grubu ve vücut yapısı değerlendirilerek ortezin sertliği, elastikiyeti ve destek noktaları belirlenir. Yalnızca hafif duruş bozukluğu olan bir birey ile osteoporoza bağlı çökmeleri veya ileri derece postural kifozu olan bir kullanıcının ihtiyaç duyacağı postür ortezi tasarımı farklıdır.

Gövde ve Tasarım Postür ortezlerinin temel yapısı, sırt bölgesini destekleyen arka panel ve omuzları geriye çeken gergi bantlarından oluşur. Gövdenin sırt anatomisine tam oturması; yükün omurga boyunca eşit dağıtılması, koltuk altlarının kesilmemesi ve göğüs kafesinin rahatça genleşebilmesi açısından önemlidir. Hafif elastik modellerin yanı sıra, belirgin kifoz vakalarında sırt omurgasının formunu alan alüminyum/çelik balenli veya kişiye özel termoplastik destekli yapılar tercih edilir.

Süspansiyon ve Bağlantı Sistemleri Ortezin gün içindeki hareketlerde yukarı kaymaması ve omuzları istenen açıda geride tutabilmesi için ayarlanabilir sabitleme çözümleri kullanılır. Kullanıcının ihtiyacına göre;

• Koltuk altından geçip sırtta çaprazlanan ayarlanabilir cırt cırtlı (velcro) omuz bantları,

• Bel bölgesini de kavrayarak kompresyon sağlayan geniş bel kemerleri,

• Koltuk altı bölgesindeki baskıyı ve sürtünmeyi önleyen yumuşak ped kaplamaları,

• Cildi terlemeye karşı koruyan, kıyafet altına giyilebilir nefes alabilir kumaşlar değerlendirilebilir. Bağlantı elemanlarının seçiminde kullanıcının ortezi tek başına kolayca takıp çıkarabilmesi ve gerginlik ayarını yapabilmesi dikkate alınmalıdır.

Modellik ve Destek Seçimi Duruş bozukluğunun ve omurga etkileniminin derecesine göre farklı modeller tercih edilir:

• Yalnızca omuzları geriye çeken hafif 8-Şekilli Omuz Bandajları (Clavicle Strap),

• Sırtı ve bel bölgesini birlikte destekleyen balenli Sırt-Bel Postür Korseleri,

• Osteoporotik sırt ağrılarında ve belirgin kifozda kullanılan Dinamik Kifoz Korseleri,

• Şiddetli vakalarda omurga hattını tam sabitleyen alüminyum balenli Yarı Rijit Postür Ortezleri arasından seçim yapılır. Model seçimi kas aktivasyonunu ve duruş düzeltme başarısını doğrudan etkiler.

Kişiye Özel Uygulama Süreci Postür ortezi uygulaması doğru bant gerginliği ve açı kontrolü gerektirir. İlk uygulamada; omuzların geriye çekilme açısı, koltuk altı basısı, kürek kemiklerinin pozisyonu ve oturma esnasındaki gövde stabilitesi incelenir. İhtiyaç duyulması halinde bant uzunluklarında, balen kavislerinde veya ped konumlarında düzenlemeler yapılır. Kullanıcıya ortezi gün içinde kademeli olarak takma (kasları tamamen tembelleştirmemek adına) ve doğru duruş egzersizleri hakkında bilgi verilir.

Konfor ve Kullanım Güvenliği İyi tasarlanmış bir postür ortezinde temel amaç; omuz ve sırtı desteklerken koltuk altındaki damar-sinir paketine bası yapmamak ve cildi tahriş etmemektir. Koltuk altında aşırı kızarıklık, kollarda uyuşma, karıncalanma, nefes alırken kısıtlanma hissi veya ciltte sürtünmeye bağlı kızarıklıklar göz ardı edilmemelidir. Bu tür şikâyetlerde ortez bant gerginliği ve ped yerleşimi vakit kaybetmeden gözden geçirilmelidir.

Ortezin Kullanıcıya Göre Şekillendirilmesi Her bireyin sırt anatomisi, kas gücü ve günlük yaşam alışkanlıkları farklıdır. Postür ortezleri tek başına bir tedavi değil, doğru duruşu hatırlatan ve kas hafızasını destekleyen bir araçtır; bu nedenle düzenli sırt egzersizleriyle desteklenmelidir. Bu nedenle ortez seçiminde tek bir ürünün herkes için en iyi çözüm olduğu yaklaşımı yerine, kişinin anatomik yapısı, yaşam tarzı ve klinik hedefleri birlikte değerlendirilmelidir. Ampute Dünyası'nda postür ve kifoz ortez uygulamalarında değerlendirme, ölçü ve tasarım aşamasından üretim, uygulama ve gerekli ayarlamalara kadar süreç kişiye özel olarak planlanır. Amaç, kullanıcının ihtiyaçlarına uygun, doğru şekilde uyarlanmış ve mümkün olduğunca konforlu bir ortez sistemi oluşturmaktır.