Kalça Dezartikülasyon Protezleri
Kalça Dezartikülasyon Protezleri
Kalça Dezartikülasyonu Protezleri
Kalça dezartikülasyonu protezleri, kalça eklemi seviyesinden veya pelvis (leğen kemiği) bölgesini kapsayan uzuv kayıplarının ardından yürüme fonksiyonunu ve gövde dengesini yeniden kazandırmak amacıyla kişiye özel olarak tasarlanan ileri düzey protez sistemleridir. Doğal kalça, diz ve ayak bileği eklemlerinin tamamı kaybedildiği için; protezin vücuda tutunması, ağırlık aktarımı ve üç farklı eklem mekanizmasının uyum içinde çalışması yüksek düzeyde uzmanlık gerektirir.
Her kalça dezartikülasyonu protezi aynı şekilde tasarlanmaz. Kullanıcının leğen kemiği anatomisi, yumuşak doku durumu, karın ve sırt kas gücü, denge kabiliyeti, vücut ağırlığı ve günlük yaşam beklentileri değerlendirilerek protezin biyomekanik mimarisi belirlenir. Oturma dengesini ön planda tutan bir kullanıcı ile gün içerisinde bağımsız yürüyüş hedefleyen bir kullanıcının ihtiyaç duyacağı sistem konfigürasyonu farklıdır.
Soket Tasarımı Kalça dezartikülasyonu protezlerinde soket, gövdenin alt kısmını ve leğen kemiğini saran "pelvik basket" (sepet soket) yapısındadır. Soketin vücuda tam oturması; oturma esnasında ağırlığın dengeli dağıtılması, ayakta dururken gövde kontrolünün sağlanması ve yürüme sırasında protezin kaymasını önlemek açısından hayati önem taşır. Kişiye özel dijital ve anatomik ölçümlerle hazırlanan soket, hassas bölgeleri korurken maksimum stabilite sunar.
Süspansiyon ve Tutunma Sistemleri Protezin gövdeye sabitlenmesi için pelvik soketin anatomik yapısından ve özel kilitleme mekanizmalarından yararlanılır. Kullanıcının anatomik yapısına göre;
Esnek iç soket ve sert dış çerçeve kombinasyonları,
Anatomik kemik yapısına tutunan klipsli veya cırtlı bağlama sistemleri,
Gövdeyi destekleyen silikon ve vakum kılıf çözümleri değerlendirilebilir. Tutunma sisteminin seçiminde kullanıcının protezi tek başına giyip çıkarabilme becerisi ve cilt hassasiyeti dikkate alınır.
Eklem ve Komponent Seçimi Bu protez grubunda kalça eklemi, diz eklemi ve protez ayağı olmak üzere üç ana komponent birlikte çalışır. Mekanik veya hidrolik kalça eklemleri; akıllı, mikroişlemcili diz eklemleri ve enerjiyi geri veren protez ayaklarıyla kombine edilir. Amaç, adım atma sırasında protezin öne savrulmasını kontrol altına almak ve düşme riskini en aza indirmektir.
Kişiye Özel Uygulama Süreci Protez uygulaması kapsamlı bir değerlendirme ile başlar. Tasarım ve üretimin ardından yapılan deneme aşamasında statik ve dinamik hizalama büyük bir titizlikle gerçekleştirilir. Gövde duruşu, adım uzunluğu ve ağırlık aktarımı analiz edilerek eklem açıları milimetrik olarak ayarlanır. Kullanıcıya güvenli adım atma ve denge kurma eğitimi verilir.
Konfor ve Kullanım Güvenliği İyi tasarlanmış bir kalça dezartikülasyon protezinde ayakta durma güvenliği kadar oturma konforu da önemlidir. Soketin oturma sırasında batma yapmaması, bel ve omurga sağlığını koruması, ciltte basınç yaraları oluşturmaması gerekir. Ağrı, bel ağrısı veya yürüme sırasında dengesizlik hissedilmesi durumunda soket yapısı ve eklem hizalamaları yeniden gözden geçirilmelidir.
Protezin Kullanıcıya Göre Şekillendirilmesi Her bireyin vücut yapısı ve protezden beklentisi farklıdır. Bu nedenle protez seçiminde standart çözümler yerine kişinin fiziksel kapasitesi, yaşam tarzı ve hedefleri dikkate alınmalıdır. Ampute Dünyası'nda kalça dezartikülasyonu protez uygulamalarında değerlendirme, ölçü ve tasarım aşamasından üretim, hizalama ve yürüyüş eğitimine kadar tüm süreç kişiye özel planlanır. Amaç, kullanıcının günlük yaşamda maksimum bağımsızlığa ve konfora ulaşmasını sağlamaktır.